Zapadł wyrok TSUE ws. zwrotów bankowych – banki będą musiały oddać konsumentom część prowizji i innych opłat

Zapadł wyrok TSUE ws. zwrotów bankowych – banki będą musiały oddać konsumentom część prowizji i innych opłat

W dniu 11 września 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał bardzo korzystny wyrok dla osób, które przed terminem spłaciły kredyt konsumencki lub pożyczkę, a nie otrzymały proporcjonalnego zwrotu kosztów bankowych, takich jak prowizja, opłaty administracyjne czy opłaty przygotowawcze. Jeśli zastanawiasz się, czy i ciebie dotyczy wyrok TSUE ws. zwrotów, zapoznaj się z poniższym artykułem – wszystko wyjaśniamy.

Komu przysługuje prawo do zwrotu?

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 września 2019 r. przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. Franciszka Stefczyka i in. dotyczy konsumentów w rozumieniu art. 22¹ Kodeksu Cywilnego (t.j. z dnia 15 maja 2019 r., Dz.U., poz. 1145), czyli osób fizycznych dokonujących z przedsiębiorcą czynności prawnych niezwiązanych bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową.

W praktyce oznacza to, że takim konsumentem jesteś m.in. w sytuacji, gdy bierzesz kredyt na remont mieszkania, zakup sprzętu AGD czy zaspokojenie innych potrzeb związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego.

Jakich form finansowania dotyczy wyrok TSUE ws. zwrotów bankowych?

Jedną z najpopularniejszych form finansowania jest kredyt konsumencki.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. z dnia 16 maja 2019 r., Dz.U., poz. 1083 ze zm.) o umowie kredytu konsumenckiego mówimy w przypadku umowy o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartości tej kwoty w walucie innej niż waluta polska.

Umowa o kredyt może opiewać także na wartość wyższą niż 255 550 zł – ale tylko w przypadku, gdy chodzi o kredyt niezabezpieczony hipoteką i przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego.

Co z konsumentami, którzy zaciągnęli pożyczkę lub kredyt odnawialny? Dla nich również mamy dobrą wiadomość!

Warto pamiętać, że przepisy ustawy każą traktować tak samo jak umowę o kredyt konsumencki również następujące umowy:

  • umowę pożyczki,
  • umowę kredytu w rozumieniu przepisów Prawa bankowego (t.j. z dnia 25 października 2018 r., Dz.U., poz. 2187 ze zm.),
  • umowę o kredyt odnawialny.

Jeśli zawartej przez Ciebie umowy o kredyt lub pożyczkę nie ma na powyższej liście, skontaktuj się z naszym specjalistą, aby dowiedzieć się, czy może przysługiwać ci zwrot należności. Wymieniliśmy jedynie najczęściej spotykane typy umów. Ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje większy zakres przedmiotowy i być może w Twojej sytuacji wyrok TSUE ws. zwrotów także znajdzie zastosowanie.

Kto może udzielać kredytów konsumenckich?

Zgodnie z polskim prawem kredytów konsumpcyjnych mogą udzielać:

  • instytucje ustawowo uprawnione do udzielania kredytów, czyli banki oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe,
  • instytucje pożyczkowe,
  • producenci,
  • usługodawcy.

Banki działają na podstawie ustawy Prawo bankowe, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe na podstawie ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (t.j. z dnia 29 listopada 2018 r., Dz.U., poz. 2386 ze zm.), a instytucje pożyczkowe – na podstawie ustawy o kredycie konsumenckim.

Jakie działania musi wykonać konsument, aby w jego sprawie miał zastosowanie wyrok TSUE ws. zwrotów bankowych?

Po pierwsze, konsument musi zawrzeć umowę o kredyt konsumencki lub inną umowę, do której mają zastosowanie przepisy o umowie o kredyt konsumencki, o czym pisaliśmy wcześniej. Po drugie – konsument musi spłacić kredyt przed terminem określonym w umowie.

W jaki sposób przepisy regulują przedterminową spłatę kredytu?

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim konsumentowi przysługuje prawo do wcześniejszej spłaty kredytu. Konsument może więc w każdym momencie – przed terminem określonym w umowie – spłacić kredyt w całości lub części. Wówczas całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy. Nie ma znaczenia fakt, że konsument zdążył ponieść koszty przed całkowitą spłatą kredytu.

Przepisy przedstawione powyżej stosuje się odpowiednio także w przypadku spłaty jedynie części kredytu przed terminem określonym w umowie.

Posłużmy się przykładem, aby lepiej zrozumieć zastosowanie wcześniej przywołanych przepisów

Konsument zawarł umowę kredytu konsumenckiego z bankiem na 12 miesięcy. Wartość kredytu wraz z pełnymi kosztami wynosi 12 000 zł. Po 6 miesiącach regulowania rat konsument zdecydował się spłacić kredyt w całości. Tym samym przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa (12 miesięcy), wywiązał się ze swojego zobowiązania.

Czy jednak konsument oddał bankowi dokładnie tyle pieniędzy, ile powinien? Nie do końca! Zastanówmy się bowiem nad tym, co należy rozumieć pod pojęciem „całkowitych kosztów kredytu”.

Wiemy już, że konsument, spłacając wcześniej kredyt, powinien zapłacić także proporcjonalnie niższe całkowite koszty kredytu.

Do całkowitych kosztów kredytu zaliczamy, zgodnie z art. 5 pkt. 6 ustawy o kredycie konsumenckim, wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, a w szczególności:

  • odsetki,
  • opłaty,
  • prowizje,
  • podatki,
  • marże
  • koszty usług dodatkowych, w tym ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu.

Wyjątek stanowią opłaty notarialne, które nie są wliczane do całkowitych kosztów kredytów.

Pytanie prejudycjalne polskiego sądu do TSUE ws. zwrotów. Na czym polegał problem rozstrzygnięty wyrokiem?

Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku zadał Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytanie ws. zwrotów bankowych, które można w prostych słowach przedstawić następująco: Czy w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obniżka kosztów obejmuje także różnego rodzaju koszty początkowe, które nie stanowią ani odsetek, ani wynagrodzenia kredytodawcy?

Chodzi o koszty takie jak opłaty przygotowawcze, opłaty wstępne, opłaty administracyjne, które zwykle pobierane są jednorazowo.

TSUE jednoznacznie stwierdził, że przepisy dyrektywy (przeniesione do ustawy o kredycie konsumenckim) należy interpretować w taki sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta.

Wróćmy do przykładu z konsumentem, który po 6 miesiącach spłacania kredytu zapłacił jednorazowo pozostałą część. Zobaczmy, w jaki sposób bank powinien zastosować interpretację zgodną z wykładnią TSUE.

Jeżeli założymy, że wartość kredytu wraz z całkowitymi kosztami wyniosła 12 000 zł i kredyt został już spłacony w połowie, bank powinien wyliczyć, ile wynoszą całkowite koszty bankowe w przeliczeniu na pozostałe 6 miesięcy. O te koszty powinna zostać obniżona kwota pozostała konsumentowi do spłaty.

Dlaczego od banku lub innej instytucji kredytowej nie usłyszysz o wyroku TSUE ws. zwrotów bankowych?

Banki i inne instytucje kredytowe nie odnoszą korzyści z informowania konsumentów o przysługującym im prawie do zwrotu nadpłaconych całkowitych kosztów kredytu. Instytucje rynku finansowego nie są chętne do wypłacania byłym kredytobiorcom należnych im pieniędzy, ponieważ w ten sposób tracą wypracowany zysk.

Chcąc samodzielnie odzyskać środki od banku, możesz spotkać się ze stanowiskiem, że zwrot obejmuje jedynie odsetki. Pracownik banku poinformuje Cię, że przepisy nie mają zastosowania do kosztów jednorazowych, pobieranych niezależnie od okresu obowiązywania umowy kredytowej. Zgodnie z wyrokiem TSUE nie jest to prawda.

Rozumiemy, że łatwo jest się zgubić w przepisach polskich ustaw, unijnych dyrektywach i orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości UE. Nie ma jednak podstaw, abyś bank nie wypłacił ci pieniędzy, które prawnie ci się należą.

Dlatego stworzyliśmy Związek Zwrotów Bankowych, którego celem jest pomoc konsumentom w dochodzeniu zwrotów od banków i innych kredytodawców. Bierzemy na siebie cały ciężar kontaktów z bankiem, domagając się od niego zwrotu na podstawie m.in. wyroku TSUE. Nie pobieramy za to żadnych opłat od naszych klientów.

Masz pytania odnośnie do odzyskiwania zwrotów bankowych na podstawie wyroku TSUE? Zerknij do naszego FAQ!

Jeśli chcesz otrzymać pomoc w sprawie odzyskania kosztów przedterminowo spłaconego kredytu lub pożyczki, skontaktuj się z naszym specjalistą i zamów bezpłatną konsultację.

Avatar
ZwrotyBankowe.pl