Zwrot ubezpieczenia kredytu – czy należy się przy wcześniejszej spłacie?

Zwrot ubezpieczenia kredytu – czy należy się przy wcześniejszej spłacie?

Zwrot ubezpieczenia kredytu

Kredytobiorcy przysługuje zwrot ubezpieczenia kredytu, jeżeli przed końcem obowiązywania umowy kredytowej spłacił kredyt konsumencki czy gotówkowy, dokonał jego konsolidacji lub przeniesienia do innego banku. Obowiązek obniżenia całkowitego kosztu kredytu przy jego wcześniejszej spłacie, wynikający z art. 49 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o kredycie konsumenckim (t.j. z dnia 16 maja 2019 r., Dz.U., poz. 1083 ze zm.), odnosi się bowiem do wszystkich kosztów: nie tylko do prowizji, ale także do innych kosztów rozłożonych w czasie, jak odsetki albo ubezpieczenie kredytu.

Co składa się na całkowity koszt kredytu? Co mówią przepisy prawa?

Definicję całkowitego kosztu kredytu zawiera art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o kredycie konsumenckim (t.j. z dnia 16 maja 2019 r., Dz.U., poz. 1083 ze zm.), który wskazuje, że są to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt. W szczególności chodzi o:

  • odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz
  • koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach.

Do powyższych kosztów nie są zaliczane koszty opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta.

Oznacza to, że koszt ubezpieczenia kredytu również zawiera się w całkowitych kosztach kredytu i zgodnie z polskimi przepisami prawnymi i wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 11 września 2019 r. w przypadku wcześniejszej spłaty podlega zwrotowi. W dalszej części artykułu dowiesz się, jak praktycznie obliczyć wysokość zwrotu ubezpieczenia kredytu.

Jak w praktyce banki traktują zwrot ubezpieczenia?

Część banków w pełni stosuje się do przepisów prawa i rozlicza zwrot składki w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu. Czasami nawet nie muszą tego robić, czego przykładem jest ING Bank Śląski. Nalicza on składkę co miesiąc i dodaje ją do każdej raty. W takim przypadku, jeżeli klient spłaci wcześniej kredyt, kolejne składki nie są już naliczane – bank nie musi mu więc oddawać należności. To optymalne rozwiązanie, które niestety banki rzadko stosują.

O wiele więcej banków próbuje różnych sposobów, których celem jest przynajmniej próba nierozliczenia składki. Oto niektóre z nich:

  • Zapis w warunkach ubezpieczenia, że w przypadku wcześniejszej spłaty ubezpieczenie jest kontynuowane na warunkach dotychczasowych, a ewentualne świadczenia obliczane w oparciu o pierwotny harmonogram spłaty. Kredytobiorca powinien wtedy pamiętać, żeby zrezygnować z ubezpieczenia (najlepiej pisemnie). Taką praktykę stosuje np. Alior Bank.
  • Zapis w umowie o tym, że ochrona ubezpieczeniowa wygasa wraz ze spłatą kredytu. Banki jednak zwykle nie zwracają same z siebie tej składki albo rozliczają tę kwotę nieprawidłowo (np. Crédit Agricole).
  • W umowach z bankiem można też się spotkać z krótkim okresem ubezpieczenia – sama składka jest wtedy duża (np. 9 tys. zł), co sprawia wrażenie, że powinna być spłacana przez cały okres kredytowania. Okazuje się jednak, że ubezpieczenie przewidziane jest np. tylko na rok. W takim wypadku, jeśli kredytobiorca spłaci kredyt po roku, nie dostanie zwrotu ubezpieczenia – a zapłaci je w całości. Z taką praktyką można spotkać się np. w Getin Bank.

Podobnych metod sprzedania wyjątkowo drogiego ubezpieczenia i nierozliczenia go w sposób prawidłowy jest niestety więcej.

Jaki jest cel ubezpieczenia kredytu i czy jest ono obowiązkowe?

Samo ubezpieczenie kredytu ma na celu ułatwić spłatę zaciągniętego zobowiązania w przypadku nieprzewidzianych zdarzeń losowych utrudniających spłatę kredytu, np. w razie choroby, utraty pracy, szkody w ruchomości typu pożar czy zalanie. Wykupienie ubezpieczenia może też wpływać na warunki kredytu, jak oprocentowanie czy wysokość prowizji lub marży. Decyzja o zrezygnowaniu z ubezpieczenia nie należy więc do najprostszych i nie musi być taka oczywista.

Żaden przepis prawny nie zobowiązuje kredytobiorcy do wykupienia ubezpieczenia przy zawieraniu umowy o kredyt. Formalnie banki nie powinny od tego uzależniać swojej decyzji. Praktyka pokazuje jednak, że większość z nich dla swojego zabezpieczenia wymaga od klientów wykupienia ubezpieczenia. Jeżeli kredytobiorcy tego nie zrobią, bank nie udzieli im kredytu. Przykładem jest Santander Consumer Bank, gdzie informacja ustna bywa inna niż zapis w umowie, mówiący o tym, że wykupienie ubezpieczenia jest dobrowolne. W tym wypadku nie wiadomo więc, dlaczego w treści umowy kredytowej w ogóle znajduje się informacja o produkcie dedykowanym konkretnie kredytobiorcom (sam bank staje się wtedy nawet uposażony).

Jeżeli bank chce w taki sposób zobligować klienta do wykupienia ubezpieczenia, to musi dać mu możliwość wyboru własnego ubezpieczenia. Zwykle jednak banki chcą, aby to ich ubezpieczenie wybrał kredytobiorca, więc nakłaniają go do tego różnymi metodami.

Gdy istnieje wspomniana możliwość zamiany ubezpieczenia, z reguły nie polecamy negocjowania tego z bankiem w trakcie zawierania umowy kredytowej. Jeżeli chcemy dokonać takiej zmiany, lepiej się o nią postarać po zawarciu umowy kredytowej i po uzyskaniu kredytu. Warto wtedy rozważyć, np. wspólnie ze swoim agentem ubezpieczeniowym, kupno osobnego ubezpieczenia, lepszego i tańszego, a następnie za zgodą i wiedzą banku zastąpić nim ubezpieczenie od banku.

Pamiętaj też, że z reguły możesz zrezygnować z ubezpieczenia już wtedy, gdy kredyt został udzielony, ale taka rezygnacja może być kosztowna (np. wyższe oprocentowanie).

Zawierając umowę ubezpieczenia, koniecznie zapoznaj się z warunkami, jakie oferuje Ci ubezpieczyciel, ponieważ fakt jej zawarcia nie przesądza, że w każdym wypadku, gdy będziesz mieć problem ze spłatą kredytu, ubezpieczyciel przejmie na siebie taki obowiązek.

Jak obliczyć zwrot ubezpieczenia kredytu?

Jak już wspomnieliśmy, ubezpieczenie kredytu podlega zwrotowi, gdy zdecydujesz się na wcześniejszą spłatę kredytu konsumenckiego lub gotówkowego.

Zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu cywilnego składkę oblicza się za czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. W przypadku wygaśnięcia stosunku ubezpieczenia przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, ubezpieczającemu przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej. Możesz zatem żądać od banku zwrotu składki ubezpieczeniowej z ubezpieczenia dołączonego do kredytu za niewykorzystany okres ochrony.

Dla przykładu, jeżeli otrzymałeś kredyt gotówkowy na okres 6 lat i na taki zawarłeś umowę ubezpieczenia z ubezpieczycielem, a po 4 latach spłaciłeś kredyt w całości, to za okres 2 lat przysługuje Ci prawo zwrotu niewykorzystanych składek ubezpieczenia.

Odpowiedni wniosek powinieneś złożyć do banku, a nie do swojego ubezpieczyciela. I to bank zobowiązany jest przelać Ci na wskazany numer rachunku bankowego określoną składkę. Jej wysokość z reguły jest wprost proporcjonalna do liczby dni, w których nie obowiązywała już ochrona ubezpieczeniowa, a którą otrzymał od ubezpieczyciela. Nie musi jednak tak być, jeżeli we fragmencie umowy o warunkach ubezpieczenia istnieją stosowne zapisy.

Jeżeli masz problem z wyegzekwowaniem zwrotu ubezpieczenia kredytu od swojego banku, możesz skorzystać z naszych usług. Zamów bezpłatną konsultację, a pomożemy Ci odzyskać należne pieniądze.

Avatar
ZwrotyBankowe.pl